Ấm Chén Mới Mua: Cách Vệ Sinh, Tráng Ấm Và Dùng Lần Đầu
Một bộ ấm chén mới mua về thường chỉ cần được kiểm tra kỹ và làm sạch đúng cách trước lần sử dụng đầu tiên. Bạn không cần áp dụng ngay các mẹo như luộc ấm, ngâm trà hoặc dùng chất tẩy nếu chưa biết rõ loại men và cấu tạo của sản phẩm.
Cách vệ sinh nên thay đổi theo từng loại bề mặt. Ấm tráng men, ấm có vùng mộc, sản phẩm vẽ vàng hay mẫu có quai kim loại sẽ có những điểm cần lưu ý khác nhau. Trong bài viết này, cửa hàng gốm sứ Bát Tràng chia sẻ cách kiểm tra, làm sạch và sử dụng lần đầu đối với các bộ ấm chén Bát Tràng chính hãng.
Kiểm tra bộ ấm chén trước khi rửa
Ngay sau khi mở kiện, bạn nên kiểm tra tình trạng sản phẩm trước khi rửa hoặc pha trà. Việc này đặc biệt quan trọng nếu sản phẩm được vận chuyển từ xa.
Nên thực hiện các bước sau:
- Quay lại quá trình mở hộp.
- Kiểm tra đủ số lượng ấm, chén, đĩa và phụ kiện.
- Quan sát thân ấm, miệng, nắp, vòi và tay cầm dưới ánh sáng rõ.
- Kiểm tra các chén và đĩa lót xem có nứt, mẻ hoặc chênh bất thường hay không.
- Đối chiếu mẫu mã và các chi tiết đi kèm với đơn hàng.
Nếu phát hiện nứt xuyên cốt, mẻ tạo cạnh sắc, chi tiết bị lỏng hoặc giao sai sản phẩm, bạn nên liên hệ cửa hàng trước khi vệ sinh.
Xem xét kỹ lưỡng từng chi tiết sản phẩm đảm bảo không lỗi hoặc nứt vỡ
Không nên tự mài chân đế, dán chi tiết hoặc dùng chất tẩy để thử làm sạch một khu vực bất thường. Việc ngâm, chà hoặc sử dụng trước khi phản hồi có thể khiến tình trạng ban đầu khó xác định hơn.
Bạn cũng nên giữ lại hộp và vật liệu đóng gói cho đến khi hoàn tất việc kiểm tra.
Bước 1: Xác định loại bề mặt trước khi vệ sinh
Không phải bộ ấm chén nào cũng có thể vệ sinh theo cùng một cách. Trước khi rửa, hãy xem sản phẩm có bề mặt tráng men, men rạn, vùng mộc hay các chi tiết kim loại hay không.
| Bề mặt hoặc chi tiết | Cách vệ sinh ban đầu | Điều cần tránh |
| Sứ hoặc gốm tráng men trơn | Rửa bằng nước sạch và dụng cụ mềm | Bùi nhùi kim loại, bột mài, thay đổi nhiệt độ đột ngột |
| Men rạn | Rửa nhẹ và quan sát tình trạng bề mặt | Tự xem mọi đường rạn là lỗi hoặc đều an toàn |
| Bề mặt mộc, không tráng men | Ưu tiên hướng dẫn của đúng sản phẩm | Ngâm chất có mùi hoặc áp dụng cách vệ sinh của men trơn |
| Vẽ vàng, viền kim loại | Rửa nhẹ bằng tay và lau khô | Chà nhám, ngâm lâu, tự ý dùng lò vi sóng |
| Quai đồng, chi tiết lắp rời | Làm khô kỹ phần tiếp giáp và kiểm tra độ chắc | Để ẩm lâu hoặc tự tháo chi tiết |
Nếu chưa xác định được sản phẩm thuộc nhóm nào, bạn có thể chụp mặt trong, mặt ngoài, đáy và phần trang trí để hỏi người bán.
Tùy thuộc vào từng dòng men để có cách làm sạch phù hợp
Tên của một dòng men chỉ giúp nhận diện sản phẩm, không phải lúc nào cũng đủ để quyết định cách vệ sinh. Bạn có thể tham khảo thêm các dòng men gốm Bát Tràng, sau đó đối chiếu với hướng dẫn của đúng mã sản phẩm.
Bước 2: Rửa sạch bụi và cặn sau quá trình đóng gói
Sau khi kiểm tra sản phẩm, bạn có thể bắt đầu vệ sinh lần đầu. Mục tiêu chính là loại bỏ bụi và cặn bề mặt mà không làm xước men hoặc ảnh hưởng đến các chi tiết trang trí.
Thực hiện theo thứ tự:
- Rửa sạch tay trước khi cầm sản phẩm.
- Chuẩn bị khu vực rửa sạch, có thể lót khăn mềm để giảm va chạm.
- Tháo các chi tiết rời nếu sản phẩm cho phép.
- Xả nước sạch ở nhiệt độ vừa phải.
- Dùng khăn hoặc miếng rửa mềm để vệ sinh từng món.
- Làm sạch kỹ lòng ấm, lưới lọc, miệng vòi và chân chén.
- Tráng lại bằng nước sạch.
- Để sản phẩm ráo và khô ở nơi thoáng.
Cọ rửa nhẹ nhàng các bộ phận thân ấm, vòi ấm, miệng ấm,… bằng cọ chuyên dụng
Với ấm chén tráng men dùng để pha trà, một lượng nhỏ nước rửa chén dịu nhẹ có thể được sử dụng nếu hướng dẫn của sản phẩm cho phép. Sau đó cần tráng lại kỹ để không còn bọt hoặc mùi.
Nếu sản phẩm có vùng mộc hoặc bề mặt dễ hút thấm, nên thận trọng với chất làm sạch có hương. Một số mùi có thể lưu lại nếu bề mặt hấp thụ.
Trong lần rửa đầu tiên, cũng nên tránh thay đổi nhiệt độ quá nhanh. Không nên chuyển ngay một chiếc ấm đang lạnh sang nước quá nóng.
Có thể luộc ấm chén mới mua không?
Có. Luộc ấm là một cách được nhiều người sử dụng trước lần pha trà đầu tiên, đặc biệt với những bộ ấm không có chi tiết kim loại hoặc lớp trang trí cần chăm sóc riêng.
Tuy nhiên, không phải bộ ấm chén nào cũng cần luộc. Nếu sản phẩm đã được rửa sạch, bạn vẫn có thể tráng bằng nước ấm rồi nước nóng trước khi sử dụng.
Nếu muốn luộc ấm, bạn nên lưu ý:
- Kiểm tra sản phẩm không có vết nứt hoặc mẻ trước khi luộc.
- Dùng nồi đủ rộng để các món không va mạnh vào nhau.
- Có thể kê khăn sạch hoặc vật liệu phù hợp dưới đáy nồi để hạn chế va chạm.
- Cho ấm vào nước từ khi nhiệt độ còn thấp rồi tăng nhiệt dần.
- Không lấy ấm đang nóng ra và đặt ngay lên bề mặt quá lạnh.
- Để sản phẩm giảm nhiệt tự nhiên sau khi luộc.
Một số người cũng cho thêm trà vào nước luộc với mục đích “khai ấm”. Cách này có thể áp dụng theo thói quen sử dụng, nhưng không bắt buộc đối với mọi bộ ấm chén.
Với ấm vẽ vàng, ấm có quai đồng, chi tiết kim loại hoặc những mẫu có hướng dẫn chăm sóc riêng, bạn nên kiểm tra thông tin của sản phẩm trước khi luộc.
Bước 3: Tráng ấm trước lần pha trà đầu tiên
Sau khi ấm đã sạch, hãy đặt ấm trên bề mặt bằng phẳng và chịu nhiệt. Bạn có thể tráng bằng nước ấm trước để làm ấm thân ấm. Sau đó mới sử dụng nước nóng ở nhiệt độ phù hợp với loại trà cần pha.
Nước tráng đầu chủ yếu dùng để làm sạch phần bụi còn sót lại và làm ấm dụng cụ. Không nên dùng màu hoặc mùi của nước tráng làm căn cứ duy nhất để kết luận về chất lượng sản phẩm.
Nếu bạn thấy mùi lạ kéo dài, nước đổi màu bất thường, thân ấm thấm nước hoặc vết nứt có dấu hiệu phát triển, nên dừng sử dụng và liên hệ nơi bán.
Lần pha đầu tiên nên quan sát những gì?
Lần pha đầu tiên cũng là lúc bạn có thể quan sát cách chiếc ấm vận hành trong điều kiện sử dụng thực tế.
Không cần cho đầy ấm. Hãy sử dụng lượng trà và nước vừa phải rồi chú ý:
- Lá trà có đủ không gian để nở hay không.
- Nước thoát qua lưới lọc có đều không.
- Dòng nước từ vòi có ổn định không.
- Nắp có dịch chuyển nhiều khi nghiêng ấm không.
- Tay cầm có thuận tiện khi ấm đã có nước không.
Cầm ấm để xem độ thoải mái của tay cầm, lỗ thông hơi đạt chuẩn,…
Nếu nước chảy chậm, hãy kiểm tra lỗ thông khí và lưới lọc trước khi kết luận vòi có vấn đề. Trong một số trường hợp, lá trà có thể dồn vào lưới hoặc ngón tay vô tình che lỗ thông khí.
Bạn có thể xem kỹ hơn tại bài kiểm tra nắp, vòi, lưới lọc và tay cầm.
Sau khi uống trà, nên bỏ bã khi ấm đã nguội đủ để thao tác. Không nên để bã trà ẩm trong ấm qua đêm vì có thể tạo mùi và khiến cặn bám lâu hơn.
Vệ sinh sau mỗi lần uống trà
Vệ sinh ngay sau khi sử dụng giúp ấm ít bám cặn và dễ giữ sạch hơn trong thời gian dài.
Bạn có thể thực hiện đơn giản như sau:
- Rót hết nước trà và để ấm giảm nhiệt.
- Lấy bã trà ra bằng dụng cụ mềm.
- Xả nước sạch qua lòng ấm và vòi.
- Kiểm tra lưới lọc, loại bỏ phần lá trà còn mắc lại.
- Vệ sinh bằng dụng cụ mềm nếu cần.
- Lau khô các chi tiết kim loại và vị trí tiếp giáp.
- Để các món khô hoàn toàn trước khi cất.
Khi ấm còn ẩm, không nên đóng nắp kín ngay. Bạn có thể để hé nắp hoặc tách nắp ra cho đến khi bên trong khô và không còn mùi.
Viện Bảo tồn Canada khuyến nghị thao tác đồ gốm và thủy tinh cẩn thận, kiểm tra tình trạng và tránh các phương pháp làm sạch gây mài mòn. Người dùng có thể đọc hướng dẫn chăm sóc đồ gốm và thủy tinh để hiểu nguyên tắc bảo tồn chung. Với đồ dùng sử dụng hằng ngày, hướng dẫn của từng sản phẩm vẫn cần được ưu tiên.
Xử lý cặn trà sau một thời gian sử dụng
Cặn trà có thể xuất hiện ở lòng ấm, dưới nắp, lưới lọc hoặc phía trong vòi sau một thời gian sử dụng. Nếu vệ sinh đều sau mỗi lần pha, lượng cặn thường sẽ dễ xử lý hơn.
Với cặn nhẹ, bạn có thể bắt đầu bằng nước ấm và dụng cụ mềm. Những vết bám lâu hơn cần được xử lý bằng phương pháp phù hợp với loại men và bề mặt của sản phẩm.
Gắp hết cặn trà và xả nước làm sạch phần lưới lọc và vòi ấm
Không nên dùng dây thép, vật sắc nhọn hoặc chất tẩy mạnh để cạy cặn trong vòi và lưới lọc. Với ấm có bề mặt mộc, vẽ vàng hoặc chi tiết kim loại, hãy kiểm tra hướng dẫn trước khi áp dụng các mẹo làm sạch gia dụng.
Mục tiêu là loại bỏ cặn mà không làm xước men, ảnh hưởng lớp trang trí hoặc để lại mùi trong ấm.
Cất ấm chén sau khi sử dụng
Trước khi cất vào tủ, hãy chắc chắn rằng cả ấm, nắp, chén và đĩa đều đã khô.
Một số lưu ý đơn giản giúp hạn chế mùi và sứt mẻ:
- Không đóng kín nắp khi lòng ấm còn ẩm.
- Có thể dùng lớp lót mềm nếu cần xếp chồng chén.
- Không đặt vật nặng lên vòi, tay cầm hoặc quai.
- Giữ khoảng cách phù hợp giữa các món để hạn chế va chạm.
- Kiểm tra định kỳ nếu bộ trà ít được sử dụng.
Nếu sản phẩm có quai đồng hoặc chi tiết kim loại, nên đặc biệt chú ý giữ các vị trí này khô sau khi vệ sinh.
Bạn cũng nên lưu lại mã sản phẩm và hướng dẫn sử dụng. Thông tin này hữu ích nếu sau này cần mua thêm chén, kiểm tra khả năng dùng máy rửa bát hoặc xác nhận sản phẩm có phù hợp với lò vi sóng hay không.
Xem thêm điều kiện dùng gốm sứ với lò vi sóng và máy rửa bát.
Khi nào không nên tiếp tục sử dụng?
Trong quá trình sử dụng, bạn nên kiểm tra lại sản phẩm nếu xuất hiện những thay đổi bất thường.
Một số trường hợp cần lưu ý:
- Xuất hiện vết nứt xuyên cốt hoặc vết nứt lan rộng.
- Miệng chén, vòi hoặc tay cầm bị mẻ tạo cạnh sắc.
- Thân ấm bị rò hoặc thấm nước.
- Mùi bất thường vẫn còn sau khi vệ sinh.
- Quai, núm nắp hoặc chi tiết lắp rời bị lỏng.
- Lớp trang trí bong ở khu vực tiếp xúc với đồ uống.
- Sản phẩm vừa bị va đập mạnh.
Nếu gặp những tình trạng trên, bạn nên dừng sử dụng để kiểm tra kỹ hơn.
Không nên dùng keo gia dụng để sửa các khu vực tiếp xúc trực tiếp với nước uống rồi tiếp tục dùng như bình thường. Nếu món đồ có giá trị kỷ niệm nhưng không còn phù hợp để pha trà, có thể chuyển sang mục đích trưng bày.
Checklist cho lần đầu sử dụng bộ ấm chén Bát Tràng
Trước lần pha trà đầu tiên, bạn có thể kiểm tra nhanh theo trình tự sau:
- Quay quá trình mở kiện và kiểm tra đủ số món.
- Quan sát tình trạng sản phẩm khi còn khô.
- Xác định loại men, vùng mộc và các chi tiết kim loại.
- Rửa sạch bằng nước và dụng cụ mềm phù hợp.
- Để ráo trước khi tráng ấm.
- Làm ấm từ từ bằng nước ấm rồi mới dùng nước nóng.
- Pha thử lượng trà vừa phải và quan sát cách ấm hoạt động.
- Vệ sinh sau khi dùng và để khô hoàn toàn trước khi cất.
- Lưu lại mã sản phẩm và hướng dẫn chăm sóc.
Nếu đang chọn mua bộ mới, bạn có thể xem các bộ ấm chén Bát Tràng đang bán và đối chiếu hướng dẫn chăm sóc của từng mẫu.
Với những chi tiết chưa rõ, hãy gọi 0917.696.088 và cung cấp đúng mã sản phẩm để được tư vấn cụ thể. Không nên áp dụng một cách vệ sinh duy nhất cho mọi loại men và mọi bộ ấm chén.
Không gian gốm sứ Bát Tràng dùng trong gia đình giúp bạn tham khảo thêm các nhóm sản phẩm khác. Mỗi nhóm đồ dùng sẽ có cách vệ sinh và bảo quản phù hợp với chất liệu, bề mặt và công năng riêng.